กฎ 3-2-1 Backup Rule คืออะไร? แนวทางง่าย ๆ ที่ช่วยปกป้องข้อมูลธุรกิจ

3 – เก็บข้อมูลสำคัญไว้ทั้งหมด 3 ชุด

ข้อมูล 3 ชุดประกอบด้วยข้อมูลต้นฉบับที่กำลังใช้งาน 1 ชุด และข้อมูลสำรองอีก 2 ชุด

การมีข้อมูลสำรองมากกว่าหนึ่งชุดช่วยลดความเสี่ยงในกรณีที่ Backup ชุดใดชุดหนึ่งเกิดความเสียหาย ไฟล์ไม่สมบูรณ์ ถูกลบโดยไม่ตั้งใจ หรือได้รับผลกระทบจาก Malware

สิ่งสำคัญคือข้อมูลแต่ละชุดควรเป็นสำเนาที่แยกจากกัน และสามารถนำมาใช้กู้คืนได้เมื่อจำเป็น

2 – จัดเก็บข้อมูลบนสื่อหรือระบบอย่างน้อย 2 ประเภท

หากข้อมูลทั้งหมดอยู่บนสื่อหรือระบบประเภทเดียวกัน ปัญหาที่เกิดขึ้นกับระบบนั้นอาจส่งผลกระทบต่อข้อมูลหลายชุดพร้อมกัน

องค์กรจึงควรกระจายข้อมูลสำรองไปยังสื่อหรือระบบจัดเก็บที่แตกต่างกัน เช่น

• Server หรือ Storage ภายในองค์กร
• External Storage
• Network Attached Storage (NAS)
• Cloud Backup
• Storage หรือ Data Center อีกแห่งหนึ่ง

การใช้ระบบจัดเก็บมากกว่าหนึ่งประเภทช่วยลดการพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานเพียงรูปแบบเดียว

1 – มีข้อมูลสำรองอย่างน้อย 1 ชุดอยู่นอกสถานที่

Offsite Backup คือข้อมูลสำรองที่จัดเก็บแยกจากสถานที่ของระบบหลัก

หาก Server และ Backup ทั้งหมดอยู่ในสำนักงานหรือ Data Center เดียวกัน เหตุการณ์อย่างไฟไหม้ น้ำท่วม ไฟฟ้าลัดวงจร หรือการโจรกรรม อาจสร้างความเสียหายต่อข้อมูลทุกชุดพร้อมกันได้

Offsite Backup อาจจัดเก็บอยู่บน Cloud Backup, Data Center อีกแห่งหนึ่ง หรือสถานที่ที่แยกจากระบบหลัก โดยควรพิจารณาแยกทั้งสถานที่ บัญชีผู้ใช้งาน และสิทธิ์การเข้าถึงอย่างเหมาะสม

ตัวอย่างการใช้กฎ 3-2-1 ในองค์กร

องค์กรสามารถนำหลัก 3-2-1 มาประยุกต์ใช้กับไฟล์งาน ฐานข้อมูล และข้อมูลสำคัญได้ เช่น

• ข้อมูลชุดที่ 1:ข้อมูลต้นฉบับที่ใช้งานอยู่บน Server หลัก
• ข้อมูลชุดที่ 2:Backup อัตโนมัติบน NAS หรือระบบจัดเก็บอีกชุดภายในองค์กร
• ข้อมูลชุดที่ 3:Backup ที่เข้ารหัสและจัดเก็บบน Cloud ซึ่งแยกจากสถานที่ของระบบหลัก

โครงสร้างลักษณะนี้ช่วยลดผลกระทบจากเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่น Server เสียหาย ระบบจัดเก็บมีปัญหา บัญชีถูกโจมตี หรือ Malware เข้ารหัสข้อมูลภายในเครือข่าย

นอกจากนี้ ไม่ควรให้ข้อมูลทุกชุดขึ้นอยู่กับบัญชี รหัสผ่าน หรือผู้ให้บริการรายเดียวกันทั้งหมด เพราะหากจุดดังกล่าวถูกโจมตี ผู้ไม่หวังดีอาจเข้าถึงทั้งข้อมูลต้นฉบับและ Backup ได้พร้อมกัน

ข้อมูลใดขององค์กรที่ควรสำรอง?

การวางแผน Backup ควรเริ่มจากการระบุว่า ข้อมูลใดมีความสำคัญต่อการดำเนินงาน และข้อมูลใดจำเป็นต่อการนำระบบกลับมาใช้งานหลังเกิดเหตุ

ข้อมูลที่ควรพิจารณาสำรอง เช่น

• ไฟล์งานและเอกสารสำคัญที่ใช้ในการดำเนินธุรกิจ
• ฐานข้อมูลของระบบงานเช่น ข้อมูลลูกค้า ข้อมูลสินค้า คำสั่งซื้อ และรายการธุรกรรม
• รูปภาพ วิดีโอ และไฟล์อื่น ๆที่จัดเก็บอยู่ในระบบ
• ไฟล์ Configuration และการตั้งค่าระบบ
• Source Code และ Scriptของระบบที่องค์กรพัฒนาหรือใช้งาน
• ข้อมูลและการตั้งค่าที่เกี่ยวข้องกับระบบภายนอก

โดยเฉพาะระบบที่ข้อมูลเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ไม่ควรสำรองเฉพาะไฟล์เพียงอย่างเดียว แต่ต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าฐานข้อมูลและองค์ประกอบที่จำเป็นต่อการกู้คืนระบบได้รับการสำรองครบถ้วนด้วย

ผู้ให้บริการมีระบบ Backup แล้ว องค์กรยังต้องสำรองเองหรือไม่?

บริการ Cloud หรือระบบที่องค์กรใช้งานอาจมี Backup จากผู้ให้บริการอยู่แล้ว แต่ไม่ควรถือว่าบริการดังกล่าวสามารถครอบคลุมทุกเหตุการณ์ได้ทั้งหมด

องค์กรควรตรวจสอบรายละเอียด เช่น

• Backup มีความถี่เพียงใด
• เก็บข้อมูลย้อนหลังนานแค่ไหน
• สามารถกู้คืนไฟล์หรือฐานข้อมูลแยกส่วนได้หรือไม่
• Backup ถูกจัดเก็บแยกจากระบบหลักหรือไม่
• มีค่าใช้จ่ายหรือข้อจำกัดในการกู้คืนหรือไม่
• หากไม่สามารถเข้าถึงบัญชีหลัก ยังสามารถเข้าถึง Backup ได้หรือไม่

Backup ของผู้ให้บริการสามารถเป็นหนึ่งในชุดข้อมูลตามหลัก 3-2-1 ได้ แต่ควรมี Backup อีกชุดที่องค์กรสามารถควบคุมและเข้าถึงได้ โดยไม่พึ่งพาผู้ให้บริการเพียงรายเดียว

ควรสำรองข้อมูลบ่อยแค่ไหน?

ไม่มีความถี่ในการ Backup แบบเดียวที่เหมาะกับทุกองค์กร เพราะขึ้นอยู่กับความสำคัญและอัตราการเปลี่ยนแปลงของข้อมูล

ข้อมูลที่มีการเปลี่ยนแปลงไม่บ่อยอาจสำรองเป็นรายวันหรือรายสัปดาห์ ขณะที่ระบบซึ่งมีข้อมูลลูกค้า คำสั่งซื้อ หรือรายการธุรกรรมเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง อาจต้องสำรองทุกชั่วโมงหรือถี่กว่านั้น

ก่อนกำหนดตาราง Backup องค์กรควรตอบคำถามสำคัญ 2 ข้อ

1. หากระบบมีปัญหา ธุรกิจสามารถยอมรับการสูญเสียข้อมูลย้อนหลังได้กี่ชั่วโมง? (RPO)
2. หลังเกิดเหตุ ธุรกิจต้องกลับมาดำเนินงานได้ภายในระยะเวลาเท่าไร? (RTO)

คำตอบของสองคำถามนี้ช่วยให้องค์กรกำหนดความถี่ในการ Backup และวางแนวทางการกู้คืนให้สอดคล้องกับผลกระทบที่ธุรกิจยอมรับได้

• 5 ผลกระทบ หาก Backup ใช้ไม่ได้เมื่อโดน Ransomware

Backup ที่ไม่เคยทดสอบ อาจยังไม่ใช่ Backup ที่พร้อมใช้งาน

การที่ระบบแสดงข้อความว่า Backup Completed ข้อมูลก็สามารถสูญหายได้ ไฟล์สำรองอาจไม่สมบูรณ์ ฐานข้อมูลอาจมีข้อผิดพลาด หรือข้อมูลบางส่วนที่จำเป็นต่อระบบอาจไม่ได้ถูกสำรองไว้

องค์กรจึงควรทดลอง Restore เป็นระยะ และตรวจสอบว่า

• ไฟล์และฐานข้อมูลสามารถนำกลับมาใช้งานได้จริง
• ระบบและ Application ที่เกี่ยวข้องสามารถกลับมาทำงานได้
• มีบัญชี สิทธิ์การเข้าถึง และข้อมูลที่จำเป็นต่อการกู้คืนครบถ้วน
• มีการบันทึกขั้นตอน Recovery และกำหนดผู้รับผิดชอบชัดเจน
• สามารถกู้คืนระบบได้ภายในระยะเวลาที่ธุรกิจต้องการ

การทดสอบ Restore ทำให้องค์กรเห็นข้อจำกัดของแผน Backup ก่อนเกิดเหตุจริง และช่วยให้สามารถปรับปรุงกระบวนการRecovery ได้ล่วงหน้า

ยกระดับจาก 3-2-1 สู่กฎ 3-2-1-1-0

สำหรับองค์กรที่ต้องการเพิ่มระดับการปกป้องข้อมูล สามารถต่อยอดจาก 3-2-1 เป็นแนวคิด 3-2-1-1-0 ได้ โดยประกอบด้วย

• 3ชุดของข้อมูล
• 2ประเภทของสื่อหรือระบบจัดเก็บ
• 1ชุดอยู่นอกสถานที่
• 1ชุดเป็น Offline Backup หรือ Immutable Backup
• 0การไม่มี Error เมื่อทำการกู้คืนข้อมูล

Immutable Backup คือข้อมูลสำรองที่ไม่สามารถแก้ไขหรือลบได้ภายในระยะเวลาที่กำหนด ช่วยเพิ่มการป้องกันในกรณีที่บัญชีผู้ดูแลระบบถูกเข้าถึง หรือเกิดการโจมตีที่พยายามลบ Backup ก่อนสร้างความเสียหายต่อระบบหลัก

แนวคิดนี้ช่วยเพิ่มความพร้อมในการรับมือกับภัยคุกคามอย่าง Ransomware และเหตุการณ์ที่ Backup อาจถูกโจมตีไปพร้อมกับข้อมูลต้นฉบับ

• 3-2-1-1-0 Backup Strategy คืออะไร? ยกระดับการปกป้องข้อมูลให้พร้อมรับ Ransomware

สรุปสาระสำคัญ

3-2-1 Backup Rule เป็นแนวทางพื้นฐานที่ช่วยให้องค์กรลดการพึ่งพาข้อมูลหรือระบบเพียงจุดเดียว ด้วยการมี ข้อมูล 3 ชุด จัดเก็บบนสื่อหรือระบบอย่างน้อย 2 ประเภท และมี Backup 1 ชุดอยู่นอกสถานที่

แต่สิ่งสำคัญของการ Backup คือเมื่อเกิดเหตุ องค์กรต้องสามารถนำข้อมูลเหล่านั้นกลับมาใช้และดำเนินธุรกิจต่อได้ภายในระยะเวลาที่เหมาะสม